Opracowanie uniwersalnego wgrywadełka oprogramowania dla konsol SNES/Super Famicom nie jest łatwym zadaniem, a fakt ten jest spowodowany mnogością i skomplikowaniem układów dodatkowych montowanych w części cartridge z grami przeznaczonymi dla tych konsol. Obecnie najlepiej lecz nadal nie idealnie z tego zadania wywiązuje się opracowany przez ikari_01 projekt SD2SNES(PRO), który jeszcze około 10 lat temu udostępniony był na warunkach „open source”. Swoje wersje cartridge produkowali przede wszystkim uznany w naszym retro-światku krikzz oraz niezliczona ilość chińczyków sprzedających swoje produkty za pośrednictwem Aliexpress. Gdy po pewnym czasie okazało się, że za produkty z oznaczeniem „SD” będącym skrótem od „Secure Digital” należy opłacać coroczną licencję w wysokości 2500$ zmieniono nazwę urządzeń na „FX PAK (PRO)”. Aktualnie cartridge z „błogosławieństwem” od ikari_01 zakupicie jedynie od krikzza w cenie 229$, natomiast Chińczycy swoje wariacje na temat projektu z przed jego zamknięcia oferują w cenach od około 95$. Powstaje pytanie – skąd taka różnica?
Od razu, na początku zaznaczam, że nigdy nie miałem w rękach cartridge od krikzza, dlatego też nie będę wypowiadał się na temat jakości wykonania. Z dostępnych w sieci informacji, możemy dowiedzieć się, iż pierwsze wersje SD2SNES/FX PAK bez dopisku „PRO” posiadały układ FPGA Altera Cyclone III natomiast dostępne obecnie FX PAK PRO zbudowane są w oparciu o układ Altera Cyclone IV. Ze względu na ograniczony budżet zdecydowałem się na najtańszą dostępną na Aliexpress wersję (FX PAK PRO rev. X), która (jak się okazało dopiero po otwarciu obudowy) posiada dużo tańszy układ Lattice iCE40HX8K-CB132. Przy odrobinie szczęścia możemy też trafić na trochę lepszą wersję z FPGA Xilink Spartan III. Przy czym obydwie wersje oferują możliwości cartridge bez dopisku „PRO”. Jakby było mało zamieszania, jakiś czas temu Chińczycy opracowali „rewizję Z”, którą można „wylosować” z układem Altera Cyclone IV…
W zależności od typu posiadanej konsoli cartridge dostępne są w obudowach pasujących do konsol SNES-NTSC(US) oraz SNES-PAL i Super Famicom.
Niezależnie od zakupionej wersji FX PAK (PRO) zabawę z urządzeniem zaczynamy od przygotowania kart microSD, którą należy sformatować w systemie FAT32 oraz wgrać oprogramowanie systemowe, dostępne pod linkiem ->LINK<-. Firmware projektu nadal udostępnione jest na zasadach „open source” i działa z wszystkimi klonami/wersjami cartridge. W przypadku zamówień z Aliexpress istnieje wielkie prawdopodobieństwo, że wraz z FX PAK (PRO) otrzymamy wątpliwej jakości kartę wypełnioną oprogramowaniem systemowym oraz pełnym zestawem (nielegalnych) ROMów z grami. Jeśli nośnik przetrwał podróż z Chin, można zrobić jego kopię, a następnie można wyrzucić go do „kosza” (zgodnie z zasadami selektywnej zbiórki odpadów). Po wgraniu na microSD pożądanych plików umieszczamy ją w odpowiednim gnieździe na górze cartridge a ten wkładamy do portu konsoli.
Uruchamiamy SNESa i oglądamy przepiękny czarny ekran oraz migające w środku FX PAK (PRO) kolorowe diody. Ponieważ układy oraz oprogramowanie są uniwersalne, przy pierwszym uruchomieniu muszą dostosować się do systemu konsoli (PAL/NTSC). Sytuacja ta występuje również po przełożeniu cartridge z konsoli SNES-PAL do Super Famicom i odwrotnie. Po ponownym uruchomieniu konsoli na ekranie zobaczymy menu główne z przeglądarką zawartości karty microSD. Wygląd menu możemy zmodyfikować za pomocą narzędzia online ->LINK<-. Po liście folderów/plików poruszamy się za pomocą przycisków góra/dół, natomiast w przypadku większej ilości zawartości przyciskami lewo/prawo zmieniamy strony listy. Przyciskiem „A” wchodzimy do katalogu lub uruchamiamy plik (obok plików z grami SFC możemy również odtwarzać muzykę w formacie SPC), przyciskiem „B” wracamy na poziom wyżej drzewa folderów, przyciskiem „Y” dodajemy plik do listy „ulubionych” a przyciskiem „X” wchodzimy do menu ustawień.
W menu konfiguracyjnym możemy ustawić aktualną datę oraz czas – cartridge posiada podtrzymywany bateryjnie zegar czasu rzeczywistego. Dodatkowo możemy ustawić osobny zegar dla gier przeznaczonych pod przystawkę Satellaview (BS-X). Ponadto znajdziemy ustawienia dotyczące przeglądarki plików, działania dodatkowych chipów (CX4, Super FX, MSU-1, SGB-1/2, Super CIC), oraz cheatów i eksperymentalnej obsługi save podczas gry (na zasadzie jak w emulatorach).
Oprogramowanie systemowe teoretycznie pozwala na obchodzenie blokady regionalnej (Auto region patch) jednak funkcja ta zdecydowanie częściej nie działa niż pozwala na uruchomienie gry z innego regionu. Do wyboru pozostaje więc kilka opcji – zmiana regionu pliku z grą odpowiednim programem na PC, modyfikacja konsoli (FX PAK (PRO) wspiera obsługę Super CIC) lub posiadanie dwóch konsol – SNES PAL dla gier w PAL oraz Super Famicom dla gier NTSC (tu bez problemu uruchomimy pliki przeznaczone dla konsol SNES z USA).
To co wyróżnia FX PAK (PRO) od innych tego typu dostępnych na rynku cartridge jest obsługa większości dodatkowych chipów montowanych w oryginalnych grach na SNES/Super Famicom:
CX4 (Mega Man X2, Mega Man X3)
DSP-1(a/b) (Pilotwings, Super Mario Kart…) – wymagane pliki ROM DSP1.BIN oraz DSP1b.BIN w folderze SD2SNES
DSP-2 (Dungeon Master) – wymagany ROM DSP2.BIN w folderze SD2SNES
DSP-3 (SD Gundam DX) – wymagany ROM DSP3.BIN w folderze SD2SNES
DSP-4 (Top Gear 3000) – wymagany ROM DSP4.BIN w folderze SD2SNES
OBC-1 (Metal Conbat: Falcon’s Revenge)
SA1 (Kirby’s Dream Land 3, Super Mario RPG…)
S-DD1 (Star Ocean, Street Fighter Alpha 2)
S-RTC (Daikaijuu Monogatari II)
ST010 (F1 ROC II: Race of Champions) – wymagany ROM st010.BIN w folderze SD2SNES
Super FX GSU-1 (Star Fox, Stunt Race FX…)
Super FX GSU-2 (Doom, Super Mario World 2: Yoshi’s Island…)
Do pełni szczęścia brakuje obsługi układów:
SPC7110 (Far East of Eden Zero, Momotaro Dentetsu Happy, Super Power League)
ST011 (Hayazashi Nidan Morita Shogi)
ST018 (Hayazashi Nidan Morita Shogi 2)
Według znalezionych w sieci informacji, najnowsze FX PAK PRO od krikzza ze względu na trudną dostępność pewnych elementów przeszły drobną modyfikację, przez którą można używać ich jedynie z najnowszą wersją firmware (1.11.0), która według niektórych opinii charakteryzuje się gorszą w porównaniu do firmware 1.10.3 obsługą gier z układami SA1. Problem ten nie występuje na chińskiej rewizji „Z” z układem Cyclone IV.
Jak możemy zauważyć w menu – urządzenie pozwala na obsługę gier dla przystawki Satellaview. Potrzebujemy do tego odpowiednich plików z grami oraz ROM BIOS przystawki w postaci pliku bsxbios.bin umieszczonego w folderze SD2SNES. Bez problemu uruchomimy menu przystawki, z którego uruchamiamy dostępną grę. Dalej już zaczynają się schody – podejrzewam, że większość dostępnych w ten sposób tytułów wymaga ustawienia odpowiedniej daty i czasu, gdyż w chwilę po uruchomieniu wychodzą one do menu przystawki.
Kolejnym nietypowym zestawem gier są te, które były dostępne do nagrania na specjalnych cartridge w japońskich kioskach Nintendo Power. W tym przypadku nie natrafiłem na żadne problemy.
W przypadku firmware 1.11.0, po wgraniu do folderu SD2SNES BIOSu Super Game Boy 2 SGB2-CPU (Japan) (Enhancement Chip) w postaci pliku sgb2_boot.bin oraz ROMu Super Game Boy 2 (Japan).sfc w postaci pliku sgb2_snes.bin za pomocą FX PAK (PRO)możemy uruchamiać ROMy z konsoli Nintendo Game Boy, tak jakbyśmy korzystali z cartridge Super Game Boy 2 z wszystkimi jego dodatkami (dodatkowe kolory i dźwięki, kolorowe ramki, tryby multiplayer).
Obok prawie wszystkich oryginalnych gier, FX PAK (PRO) umożliwia uruchamiania różnego rodzaju przeróbek gier (hacków), prototypów, czy też produkcji demoscenówych.
Na koniec zostawiłem opis funkcji przeznaczonej do miłośników emulatorowego ulepszania gier (czyli rzecz zupełnie zbędna dla retro-purystów) a mianowicie obsługę układu MSU-1 (Media Stream Unit). Układ ten został stworzony w formie „software” na potrzebę emultorów i nie posiadał fizycznego odpowiednika (za wyjątkiem implementacji FPGA w FX PAK (PRO)). Umożliwia on dołączanie do ROMów z grami ścieżek audio ( o jakości CD) oraz sekwencji video.
Na podstawie przeprowadzonych testów, można zauważyć że implementacja MSU-1 w FX PAK (PRO) odnośnie odtwarzania sekwencji FMV jest bardzo wrażliwa na typ użytej kartySD, co w niektórych przypadkach prowadzi do nieprawidłowego ich odtwarzania. Ponadto użycie kombinacji układów SA1 z MSU-1 jest możliwe jedynie na cartridge z FPGA Cyclone IV a na moim testowym Lattice iCE40HX8K-CB132 nie działa również kombinacja układów Super FX GSU-2 z MSU-1.
Podsumowując – niezależnie od zakupionej wersji FX PAK (PRO) pozwala na uruchomienie zdecydowanej większości gier przeznaczonych dla konsol SNES/Super Famicom, natomiast jeśli chcemy w pełni wykorzystać możliwości oprogramowania SD2SNES powinniśmy rozglądnąć się za cartridge zbudowanym w oparciu o FPGA Cyclone IV.
